Aanbieders en bemiddelaars van hypotheken moeten klant beter wijzen op renterisico

Als de hypotheekrente gemiddeld 2% stijgt, komt het totaal aantal huishoudens met financiële problemen uit op ruim een kwart miljoen. Dat concludeert toezichthouder AFM in het rapport 'Renterisico'. Daarbij wordt onder meer gewezen naar aanbieders en bemiddelaars die het eigen voordeel bij een lening vooropstellen. Zij moeten de klant binnenkort beter informeren over de negatieve gevolgen van rentestijgingen.

Voor circa 80.000 huishoudens zou een stijging van twee procentpunten op dit moment een acuut probleem met zich meebrengen. Gemiddeld genomen overschrijdt nu al een groep van 180.000 huishoudens de budgettaire ruimte voor hypotheeklasten en ondervindt daardoor betalingsproblemen, zo stelt de AFM in het rapport waarin onderzoek wordt gedaan naar de gevolgen van een 'renteschok'. Die zou ervoor zorgen dat in totaal bij zo'n 9% van alle gesloten woninghypotheken betalingsproblemen ontstaan. Consumenten blijken zich bij het sluiten van een hypotheek of lening niet te realiseren welke risico's er aan mogelijke rentestijgingen kleven. Daarom wil de toezichthouder dat aanbieders van hypotheken en leningen actief gaan wijzen op de gevolgen die een rentestijging heeft voor de maandlasten.

De analyse van de AFM is gebaseerd op voorspellingen van onder meer de Oeso en op de historische ontwikkeling van de rente, die zich nu op het laagste niveau bevindt van de afgelopen dertig jaar. "Verschillende indicatoren, waaronder de Oeso-voorspelling, duiden op een rentestijging", waarschuwt de toezichthouder. "Huishoudens met een lening tegen variabele rente zullen de maandlasten onmiddellijk zien toenemen." De Oeso voorspelt een stijging van 0,7% tot eind 2006. De AFM is uitgegaan van de maximale rentestijging over een periode van zes aaneengesloten kwartalen in de afgelopen dertig jaar.

Dat huishoudens gevoeliger zijn geworden voor renterisico's komt volgens het rapport door veranderingen op de markt voor hypothecaire financieringen. "De gestegen huizenprijzen en het 'scherp financieren' door consumenten, waarbij veelal een tweede inkomen in de financiering wordt betrokken, draagt bij aan de grotere gevoeligheid." Om consumenten meer inzicht te geven in het renterisico, is op www.afm.nl een tabel geplaatst met de renteverwachting van de Oeso. Daarmee kan de eigen financiële situatie worden getoetst.

Binnenkort komt er ook een publieksfolder over het renterisico. Het rapport geeft consumenten al een aantal tips waarmee het renterisico kan worden beperkt, zoals het verlengen van de rentevaste periode, het aflossen van de bestaande lening, het opzij zetten van spaargeld en het opdelen van de lening in delen met verschillende renteperiodes.

Ontwijkgedrag
De gevoeligheid van de consument voor rentestijgingen is mede vergroot door de hypotheekbranche, stelt de AFM. Gevraagd naar hun mening over de risico's, laten de grote geldgevers weten dat zij aan hun zorgplicht voldoen door bij de bepaling van de kredietwaardigheid een scenario door te rekenen met een voorbeeldrente van 6% bij een 5-jaars hypotheek. "Andere, meest kleinere aanbieders gebruiken deze interne berekening niet standaard." Nadeel is dat de berekening van zo'n scenario niet standaard aan de klant wordt getoond. "Hierdoor wordt de klant dus geen inzicht verschaft in het renterisico."

Bovendien tekent de AFM aan dat een verantwoorde verhouding tussen maandlasten en inkomen niet altijd als harde grens wordt genomen voor de weigering van de lening. "Veelal worden leningen ook op subjectieve criteria verstrekt, op basis van aannames over het carrièreperspectief van de klant en op basis van de beloning c.q. de winst die de aanbieder op de lening maakt."

Uit de mond van "enkele overige belanghebbenden" tekent de AFM op dat kleinere geldgevers eerder geneigd zouden zijn om risicovolle leningen te verstrekken door geen inkomenseis te stellen en door hypotheken met een looptijd van zes en zeven jaar aan te bieden, zodat zij het '6%-scenario' niet hoeven te hanteren. Reden voor de toezichthouder om te concluderen dat er sprake is van "toenemend ontwijkgedrag van aanbieders".

Ecorys-echo
In het rapport echoot een inmiddels beruchte conclusie door van het Ecorys-rapport van vorig jaar, namelijk dat tussenpersonen zich bij de verkoop van hypotheken laten leiden door de hoogte van de beloning. "Ook bij de intermediairs is het duidelijk dat niet standaard de gevolgen van een renteschok worden getoond aan de klant. Daarbij is het eerste belang voor de intermediair de verkoop van de lening, aangezien zijn loon hoofdzakelijk bestaat uit afsluitprovisies. Het risico is aanwezig dat hij de verantwoordelijkheid daarmee afschuift naar de aanbiedende instelling".

Bron: Assurantie Magazine

Wilt u profiteren van onze laagste rentetarieven? Klik voor een vrijblijvend hypotheekvoorstel.

Print Artikel

Wilt u meer informatie over het artikel " Aanbieders en bemiddelaars van hypotheken moeten klant beter wijzen op renterisico" of wilt u contact met ons opnemen? Klik hier en laat het ons weten!