Huizen voor zeebenen

Nederland wordt bijna letterlijk overspoeld met water. Ruim 24% van ons land ligt onder de zeespiegel en om deze enorme hoeveelheid water de ruimte te geven zijn veel gebieden onbewoonbaar, wat betekent dat we in de toekomst toch echt huizen voor zeebenen moeten krijgen. Ons kleine kikkerlandje móet namelijk wel de zogeheten overstromingsgebieden gaan bebouwen om de bijna 16 miljoen inwoners een huis te bieden. Reden genoeg voor het Berlage Instituut, de TU Delft en de Academie van Bouwkunst een masterclass te organiseren waarin studenten van over de hele wereld hun visie geven op zogeheten ’Flood Resistant Housing’. Woningen dus, die overstromingen en wateroverlast met gemak kunnen doorstaan en van waaruit je desnoods met de boot naar je werk kunt gaan.

Onder leiding van de Amerikaanse architect Greg Lynn, professor aan Yale, UCLA en de universiteit van toegepaste kunst in Wenen, hebben zestig studenten zich gebogen over nieuwe vormen van bebouwing in de Hollandse uiterwaarden. Lynn, die bekendstaat om zijn experimentele kijk op architectuur, en daarom ook werd aangetrokken, zegt hierover: „Naar mijn idee is de ontwikkeling van drijvende huisvesting een nieuwe trend. Daarom heb ik de studenten de opdracht gegeven het idee van de standaard buitenwijk of eengezinswoningen met een voor- en achtertuintje te vergeten en zich een nieuwe leefstijl in te beelden. In de periode dat de uiterwaarden immers zijn ondergelopen, zullen de bewoners moeten kunnen inspelen op het wisselende leefklimaat. Op het water leven voor enkele weken of maanden per jaar wordt dan een aanvulling op de woonsituatie, mits de woning zich weet aan te passen.”

Volgens Lynn was het dan ook belangrijk bij het ontwerpen van de waterhuizen rekening te houden met de beweging van het water. "Ofwel: kijk naar de relatie tussen het huis en de grond en probeer transformeerbare bouwwerken te creëren. Let daarbij niet alleen op de mechanica, maar ook op de vorm en het design van het huis." "Overigens is het bouwen in zogeheten overstromingsgebieden niet alleen een probleem in Nederland, en ik heb de studenten dan ook gevraagd om prototypen te ontwerpen die ook gerealiseerd zouden kunnen worden in andere delen van de wereld. De ontwerpen zijn dus meer gebaseerd op een benadering van grond, structuur en landschap, dan dat ze specifiek geschikt zijn voor Nederland." Op deze pagina een greep uit de ruim vijftien eindresultaten.

Clock House
Dit huis, ontworpen door Jaap Baselmans en Yoko Sano, valt onder de categorie drijvende woningen. Het bijzondere daarbij is dat de woning in tijden van overstroming om zijn eigen as draait en horizontaal komt te liggen in plaats van rechtopstaand, zoals in een normale situatie. Jaap: „Als het water laag staat woon je dus als bewoner in een soort toren en in de winter, wanneer de waterspiegel stijgt, verandert het huis in een villa.” Op deze manier verandert niet alleen het uiterlijk van de woning maar vanzelfsprekend ook de indeling. „We hebben het zo ontworpen dat er twee routes zijn door het huis. Eén voor de verticale toestand en één als het huis horizontaal ligt. Hoe dat met het interieur moet weten we nog niet precies, maar wellicht is idee multifunctioneel en kan het meedraaien, of dat het in ieder geval butsbestendig is.”

S House
De woning ligt voor een deel tegen de dijk en voor de andere helft in het weiland. „Hierdoor heeft het aan de voorkant verbinding met de straat en aan de achterkant uitzicht over de uiterwaarden”, vertelt een van de ontwerpers, Anne Loes Niellsen. Samen met collega-studenten Peter Miller, Canan Saridal en Marcel van Slobbe ontwierp zij het S House. „De benedenruimte is in principe open en vormt een buitenruimte die in de zomer gebruikt wordt als tuin. In de winter, wanneer de rivieren overstromen, wordt de tuin steeds kleiner en loopt uiteindelijk helemaal onder. De trap naar beneden, vanuit het woongedeelte, doet dan dienst als aanlegsteiger voor een bootje.” De huizen kunnen door de S-vorm naar believen groter of kleiner worden gemaakt.

Waterbug
De waterbug is een lichtgewicht gebouw speciaal ontworpen voor bewoning tijdens de overstroommaanden. Het huis bestaat uit slechts één ruimte en is opgebouwd uit verschillende onderdelen welke toegevoegd of weggelaten kunnen worden. „De grootte van de ruimte is dus aan te passen aan de functie van het pand”, aldus de studenten Edmund Carter, Nikita Shah en Ashvin Bhargava. „Tevens wilden wij een infrastructuur ontwerpen waarbij verschillende huizen met elkaar in verbinding kunnen staan door hellingen en trappen (de poten van de bug, red.).” Het eindresultaat is een gebouw dat eruitziet als een insect welke in tijden van overstroming op het water lijkt te zitten.

The Hull
Het ontwerp van Shizue Karasawa, Lieke Genten en de Amerikaan Hunter Knight bestaat eigenlijk uit twee bouwdelen. „Het bovenste deel, het woongedeelte, stijgt zo gauw er water onderkomt. Het onderste gedeelte, dat het servicegedeelte is van de woning, staat in verbinding met de grond en van hieruit lopen dan ook de elektriciteits- en gasverbindingen”, licht Lieke toe. „Het drijfgedeelte van de woning is dus in feite het huis en is opgesplitst in verschillende niveaus. Door middel van een helling, die zich uitrekt tot een trap wanneer het topdeel gaat stijgen, blijven de twee compartimenten met elkaar in verbinding staan. Het ontwerp is geïnspireerd op de scheepsbouw en daarom heeft het bovenste bouwdeel de vorm van een scheepsromp (The Hull, red.), dat ervoor zorgt dat het geheel kan drijven.”

Leaf Houses
Ross Adams en Karen Alber wilden eigenlijk zoveel mogelijk het Nederlandse landschap tot zijn recht laten komen. Zij ontwierpen daarom een georganiseerde bouwstructuur waarin de huizen als een soort zwevend dorpje op het landschap liggen. „De gedachte erachter is dus niet zozeer hóe er met de overstroming omgesprongen moet worden, maar eerder hóe je het water de ruimte geeft”, verklaart Ross. „Vanaf de dijk loopt dan ook een stelsel van promenades die de huizen met elkaar verbindt. Daartussen en onderdoor loopt het water als een soort rivier of meer.”

Bron: Telegraaf

Wilt u profiteren van onze laagste rentetarieven? Klik voor een vrijblijvend hypotheekvoorstel.

Print Artikel

Wilt u meer informatie over het artikel " Huizen voor zeebenen " of wilt u contact met ons opnemen?
Klik hier en laat het ons weten!