Hypotheekrente netjes afschaffen

Dat de hypotheekrente zijn langste tijd heeft gehad, daarvan zijn steeds meer economen overtuigd. De vraag is in welk fiscaal vat het moet worden gegoten.

Prinsenbeek
Natuurlijk moet het geleidelijk. En zeker moet goed worden gekeken naar inkomenseffecten en naar de gevolgen voor de woningmarkt. Maar dat de hypotheekrente-aftrek zijn langste tijd (zo'n 110 jaar) heeft gehad, staat voor verreweg de meeste economen vast.

De heilige koe van het woonbeleid werkt onrechtvaardig, marktverstorend en kost zo langzamerhand de samenleving een vermogen: de teller staat in 2004 op 9 miljard euro en dat bedrag loopt in 2007 als we niks doen op naar 11 miljard. ‘Nee, aan de hypotheekrente wordt niet getornd’, roepen de meeste politici altijd tijdens verkiezingscampagnes. En als de verkiezingen dan zijn geweest, komt het knip- en plakwerk.

Het laatste staaltje daarvan was de zogeheten bijleenregeling, waardoor woningbezitters die verkassen naar een andere eigen woning de rente over het bedrag aan overwaarde van hun oude huis niet meer mogen aftrekken voor de belasting. Hiermee werd de positie gelijkgetrokken van eigen-woningbezitters die verhuizen en die in hun eigen woning blijven wonen.

Het nummer van vakblad Economisch Statistische Berichten (ESB) van deze week staat in het teken van deze hete aardappel op het bord van onze volksvertegenwoordigers. Fiscaal econoom Leo Stevens uit Prinsenbeek, die al jaren tegen dit ‘ingewikkelde en onrechtvaardige’ onderdeel uit de belastingwetten ten strijde trekt, heeft nu uitgerekend hoe we er op een beetje nette manier vanaf kunnen komen.

Gelijke behandeling
Hij bepleit overheveling van het eigen huis naar box 3 van de inkomstenbelasting. Daar wordt het vermogen in behandeld. En daar wordt iedereen, arm of rijk, wat betreft tarief hetzelfde behandeld. Dus het huidige voordeel van hogere inkomensgroepen die van hun woning aanzienlijk meer belastingvoordeel incasseren, verdwijnt.

De opbrengst van afschaffing van de huidige rente-aftrek gaat goeddeels terug naar de woningbezitter, maar via de vermogensrendementsheffing. Een deel van de opbrengst gaat in de vorm van een extra heffingskorting naar alle belastingplichtigen. Zo gaat er dus belastingvoordeel van woningbezitters naar niet-woningbezitters. Vooral lagere inkomensgroepen profiteren daarvan.

Stevens over de nivellerende werking van zijn plan: „Dat is nu precies de bedoeling, want de hypotheekrente-aftrek is nimmer bedoeld geweest om er villa's mee te helpen financieren.“ De hoogleraar bepleit dat afschaffing van de huidige aftrek tijdig wordt aangekondigd en gepaard gaat met een overgangsregime van pakweg vijftien jaar. In die periode komt er wat hem betreft een extra vermogensvrijstelling van nog eens anderhalve ton, die in partjes van 10.000 euro per jaar wordt afgebouwd. Zo ontlopen mensen met een huis van meer dan drie ton een harde inkomensachteruitgang in één keer.

Studeren
In zijn berekeningen komt Stevens, geholpen door econoom Ruud de Mooij van het Centraal Planbureau, in de eindsituatie uit op een inkomensnadeel voor groepen beneden de 50.000 euro inkomen per jaar van 1 tot iets meer dan 2 procent. Naarmate inkomens (en navenant de waarde van de daarbij horende huizen) stijgen, neemt dat nadeel wat toe tot 3,5 procent voor een huishouden met een inkomen van een ton tot 5,5 procent voor hen die een kwart miljoen inkomen hebben.

In de rekensommen is steeds uitgegaan van een woningwaarde van vier maal het huishoudensinkomen en een volledige financiering.

Vertrekpunt voor Stevens’ redenering is dat het huidige belastingstelsel onvoldoende leidt tot belasting naar draagkracht. De hypotheekrente-aftrek is een van de belangrijke factoren die dat draagkrachtbeginsel in de weg zitten. „In mijn voorstel is zo sprake van enige nivellering. Ik kom de onderste inkomensgroepen aanzienlijk meer tegemoet, dan de hogere. Ik zou tegen het kabinet willen zeggen: ga studeren. Werk dit verhaal verder uit.“

Arbeid goedkoper
In hetzelfde nummer van ESB zet onderzoekster Sybille Grob van de Nederlandsche Bank de nadelige effecten van de hypotheekrente-aftrek nog eens op een rij. Volgens haar is dit belastingvoordeel niet langer effectief als middel om woningbezit te bevorderen. Het zorgt hooguit voor hogere huizenprijzen, maar niet voor meer productie van woningen.

Ook bevoordeelt het systeem volgens Grob vooral hogere inkomensgroepen, want die wonen in duurdere huizen. De aftrek kan ook leiden tot verkeerde keuzen: mensen rekenen zich met dat belastingvoordeel al snel te rijk en steken zich in te hoge schulden.

Tenslotte kost de hypotheekrente-aftrek de samenleving als geheel een slordige negen miljard euro die volgens haar goed zouden kunnen worden gebruikt om de belastingen op arbeid te verlagen.

Als de loonkosten zo omlaag kunnen, wordt arbeid goedkoper en komen er meer mensen aan de slag. Meer mensen aan de slag leidt volgens de boekjes tot meer economische groei en zo dus weer tot meer draagvlak voor voorzieningen. En dat is, zegt Grob, in het zicht van vergrijzend Nederland, een razend interessante bijkomstigheid.

Bron: Brabants Dagblad

Wilt u profiteren van onze laagste rentetarieven? Klik voor een vrijblijvend hypotheekvoorstel.

Print Artikel

Wilt u meer informatie over het artikel " Hypotheekrente netjes afschaffen " of wilt u contact met ons opnemen?
Klik hier en laat het ons weten!